Sayğac


free counters




Treninqlər
Pedsovet.org
Участник Всероссийского интернет-педсовета-2010

Archive for the ‘Kitablar’ Category

Новый взгляд на книгу «Логический способ обучения. Альтернативное образование», напечатанную в 1990 году.

ПРЕДИСЛОВИЕ ОТ АВТОРА Фатма ханум Бунятова

Предприниматель и известный российский ученый-философ Аркадий Аркадьевич Захаров, ознакомившись еще в 90 годах с содержанием моего учебного пособия «Логический способ обучения», приобретенного в Душанбе, в благодарственном письме, обращенном в мой адрес писал: «Подобный подход я применял при создании разных пособий, в том числе при написании учебного издания «Двадцать шесть времен за двадцать шесть минут» для изучения временных конструкций английского глагола. Недавно нами разработан электронный тренажер, который позволяет применять некоторые из описанных подходов в обучении с использованием компьютера. Намереваемся разработать несколько различных тренажеров, используя схемы и подходы к обучению, представленные в Вашем пособии. Предлагаем вам принять участие в создании электронных тренажеров и внести предложения о возможностях совместить Ваши и наши технологии обучения». Профессор посоветовал повторно опубликовать учебное пособие.

Но, к тому времени, поскольку я не останавливалась на уже достигнутых результатах, разработка авторского инновационного подхода обучения детей ушла далеко вперед, внедряясь в другие дисциплины и их тематику.

Приглашение команды  team Academi.edu принять участие в обсуждении статьи Mohamed Taybe Elhadi и Ramadan Sayad Alfared из Zawia Universit «A Grammatically and Structurally Based Part of Speech Tagger for Arabic LanguageFull» (https:airccse.org/journal/ijnlc/vol11.html) сподвигло взглянуть на предлагаемый инновационный подход к обучению с другой позиции, а именно, с позиции Natural Language Computing (далее NLP). Ознакомившись с содержанием статьи и с библиографическими ссылками в ней мне стало ясно, что авторский подход, представленный в первом издании данного учебного пособия (стр. 60-70) является не чем иным, как структурная обработка естественного русского языка и его тегирования с позиции понимания NLP. В частности, рассматривая слова с позиции Stanford Tagger /1/, где Теггер части речи (POS-тегер) – это часть программного обеспечения[1], которая считывает текст на каком-либо языке и присваивает части речи каждому слову (и другому токену), например существительному, глаголу, прилагательному и т. д. Замечу, что упрощенная форма этого тегирования обычно преподается ученикам в школе в виде идентификации слов как существительных, глаголов, ,прилагательных наречий и т. д.

Несомненно, что кроме Stanford Tagger существуют и другие подходы к обработке языка. Алгоритмы POS-тегов делятся на две отличительные группы: основанные на правилах и случайные. POS-теги Брилла tagger Э. Брилла, –это индуктивный метод тегирования части речи. Он был изобретен Эриком Бриллом и описан в докторской диссертации (1993г.) Его можно кратко охарактеризовать как «средство тегирования, основанное на преобразовании, управляемом ошибками», то есть:

  • форма контролируемого обучения, направленная на минимизацию ошибок;
  • процесс, основанный на преобразовании, в том смысле, что тег назначается каждому слову и изменяется с использованием набора предопределенных правил.

В книге «Логический способ обучения. Альтернативное образование» (с. 68-74) я кодировала с морфологической позиции 6 основных частей речи, вместе с их кореллянтами, представляя этим конечную формулировку частей речи. Таким способом было создано более 60 графических тегов русского языка.

Эти теги () были созданы на основании программы русского языка для национальной школы и применялись для создания целостного видения языковых знаний в морфологи и синтаксисе. Причем подход был не индуктивный, как (теги Брауна), а дедуктивный. Набор слов подвергался операции классификации, и каждому слову присваивался тег в виде основной части речи. Следующей операцией, операцией замещения, словесные теги замещались последовательными цифрами и приобретали вид 1-сущ.; 2-прилаг. и т.д. Этими шестью тегами были обозначены инвариантные знания в схеме шесть основных частей речи. Каждой части речи присваивались соответствующие им корелянтные – переменные правила в виде подтегов. Они тоже замещались цифрами, и, в итоге, приобретали вид, который содержал в себе морфологические знания о рассматриваемой части речи. 

Например, схема: https://www.researchgate.net/publication/367220495_F_D_Bunatova_Logiceskij_sposob_obucenia_Alternativnoe_obrazovanie/stats стр. 6-7

требует придумать: одушевленное существительное в «Муж. Роде, Един. Числе, в творительном падеже», на пример: братом; отцом, другом и т. д.   

В итоге описанный здесь подход отличается от существующих подходов тем, что слова могут обозначаться тегами, на пример: кодируйте слово «книге»

«книге – сущ., неодуш., Ед. ч.,  Ж. р., Дат. падеж,  схема:

Или же наоборот, к тегам подбираются соответствующие слова, то есть проводятся обратные действия или логическая операция обратимости.

Отметим, что в логическом подходе тегирования можно составлять композицию, провести логические операции замещения, мультипликативные операции, а это позволяет операционально обработать текст.

 Развивая эту мысль на протяжении 30 лет в виде целостной и нечеткой модели естественного и искусственного языка, (на примере русского языка) инвариантные знания языка (части речи) были выражены через: х1-х10, переменные (категориальные правила языка) через: у1-у8. Таким образом, формула в течении 30 лет преобразовываясь приобрела вид:

+ х1, у1у2, у35

где:

+х1 – тег одуш. сущ.

 у1 – тег Единст. Числа;

у2 тег М.р.

у35 – тег Творительного падежа

Создавая компьютерную программу на основании представленных выше теговых моделей, слова, находя свои теговые ячейки и проходя через них, будут сами глубоко обрабатываться учащимися.  В последствие, логические теги нами были применены:

  • в моделировании естественного и искусственного азербайджанского и русского языков;
  • в моделировании целостных и нечетких учебных программ азербайджанского и русского языков для начальной школы;
  • в нечетком моделировании биологических знаний логических структур знаний;
  • моделировании структур содержания машинного обучения;
  • структур знаний э-учебника в 3Д;
  •  в SMART программе русского и азербайджанского языов и т.д. (http://www.idrak-m.com/?p=5608).

  Так как логические теги созданы как инструменты целостной и нечеткой логики, то их можно считать универсальными и применимыми не только к обработке текстов, но и ко всему тому, что подлежит счислению, то есть ко всем обучаемым дисциплинам.

Закончить предисловие хочется цитатой Анри Пуанкаре: «То, что подвергается счету – это наука».


[1] Kristina Toutanova and Christopher D. Manning. 2000. Enriching the Knowledge Sources Used in a Maximum Entropy Part-of-Speech Tagger. In Proceedings of the Joint SIGDAT Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing and Very Large Corpora (EMNLP/VLC-2000), pp. 63-70.

Кристина Тутанова и Кристофер Д. Мэннинг. 2000. Обогащение источников знаний, используемых в тегере частей речи с максимальной энтропией. В материалах совместной конференции SIGDAT по эмпирическим методам обработки естественного языка и очень больших корпусов (EMNLP/VLC-2000. с. 63-70.

Baxış: 37

Öyrətmədən öyrənməyə keçid

Fatma xanım Bunyatova.

«Öyrətmədən öyrənməyə keçid» kitabı Bakı şəhəri T. Həsənov adına 23 nömrəli tam orta məktəbində keçirilmiş “Öyrətmədən öyrənməyə keçid” layihəsi çərçivəsində görülən işləri özündə ehtiva edir.

Kitabda kurikulumun inkişafı istiqamətində konstruktiv təlimlə şagirdlərdə öyrənmə üsüllarını və sosial bacarıqlarını   formalaşdırmaq üçün ibtidai sinif müəllimlərinin bu texnologiya əsasında  yeni  təlim fəaliyyətinə , metod və üsullara yiyələnməsi yolları əks edilmiş, şagird təfəkkürünün inkişafının ölçü və qiymətləndirmə  mexanizmlərindən istifadəetmə bacarıqlarının yiyələnmə yolları göstərilmişdir.

Bu istiqamətdə onlara  koqnitivizm (dərketmə) və konstruktivizm (öyrənmə)  nəzəriyyələrinin prinsipləri əsasında:

  • təlim prosesi qurulmuş;
  •  treninq, açıq, öyrədici və nümunəvi dərslər  keçirilmiş və mentorluq edilmişdi;

Kitabda Azərbaycan dili və riyaziyyat fənn proqramları tamlıq (Piaje) və qeyri səlis (Lütfi-Zadə) məntiqləri əsasında  yeni model  quruluşunda verilmişdi və müəllimlərin nümünə dərslərində bu quruluş öz əksini göstərmişdi.

Yeni model proqramla təlim alan şagirdlərin akademik, intellektual, sosial bilik və  bacarıqların inkişafını  ölçülməsi üçün meyarlar yaradılmışdı.

J.Piajenin “Klinik metodu”, C.Blumun “İdrak taksonomiyası”nı  və  H.Hardnerin  “Çoxsahəli zəka” nəzəriyyəsini əsas  götürərək, proqramlara uyğun yeni  tapşırıqlar  batareyası  yaradılmışdı.

https://www.researchgate.net/publication/364380842_Azrbaycan_Respublikasi_Thsil_Nazirliyi_T_Hsnov_adina_23_No-li_tam_orta_eksperimental_mktbi_Idrak_mktbi_Fatma_xanim_Bunyatova_Oyrtmdn_oyrnmy_kecid Kitab Resarech Gate portalında predprint halında yerləşdirilmişdi.

Baxış: 266

Язык математики

Фатма ханум Бунятова


Представленная вам книга «Язык математики» предназначена для детей дошкольного возраста. Книга на двух языках – на азербайджанском и русском. Эта книга была утверждена Министерством образования Азербайджана в 1994 году и была одним из первых пособий  для развития  мышления дошкольников.  В 2018 году книга вышла во второй раз, но уже в сокращенном виде на Азербайджанском языке.

 Эта книга — бессловесная книга. Учение  здесь происходит  при помощи показательных знаков героев сказок: показываем, делаем вместе, укрепляем свои знания , затем:  продолжайте и творите самостоятельно.

Read the rest of this entry »Baxış: 990

Трансформация устоявшейся системы образования. «Целостная и нечеткая модель образования».

Фатма ханум Бунятова

Молниеносный  переход от классно-урочный системы образования в цифровое образование эксперты  считают революцией в образовании. Особенный интерес вызывает  доклад Андрея Комиссарова Andrew Komissarov   https://www.youtube.com/watch?v=C3smRouM7vM «Цифровая трансформация образования».

Значимость  цифровизации образования, как составной части электронного государства  отражается в проекте е-государство Азербайджан и носит административный характер с сопутствующими  техническими оснашениями школ и подготовки педагогов для работы с этими устройствами.    В 2009 году впервые в истории применения искусственного интеллекта в образовании нами был сделано 2 доклада на международной конференции AİKT_2008 «Цифровая школа», «Целостное и нечеткое моделирование знаний» https://www.semanti дняcscholar.org/paper/Digital-school-Bunyatova-Bunyatova/3f0f511ceb62f1a574a2730b90604994e5cc09f0 С 2009 года  до сегодняшнегодня  на авторитетных международных конференциях учителями  г Баку были сделаны более 25 докладов на эту тему.  Очередная наша  работа в области цифровизации обучения, применения механизмов естественного и искусcтвенного интеллекта в образовании –это проект «Переход от научения к учению», который реализуется в школе №23 г. Баку с 2017 г.   Проведенная работа в рамках проекта отражена в книгах «Переход от научения к учению 2018», «Трансформация  устоявшейся  системы образования. Целостная и нечеткая модель образования-2019»  и в статье “Transformation of education system supported by the government. Integrity (whole) and fuzzy education model”.«Применение целостной и нечеткой логики в образовании»http://www.idrak-m.com/?p=5345

ПодробнеемеBaxış: 945

İETC-2015 Beynəlxalq Konfransı

Növbəti beynəlxalq layihəmizi uğurla başa vurduq. İstanbul Universitetində keçirilən  may 27-29 2015 beynəlxalq konfransında Konstruktiv Təlim Mərkəzinin üzvləri beş məruzə ilə çıxış etdilər.

Fatma xanım Bunyatova
Sevinc abbasova
«Konstruktiv təlimdə şəxsi biliklərin qazanılması və şagird təfəkküründə öyrənmə yollarının qurulması»
Nübar Qayıblı Read the rest of this entry »Baxış: 1333

«KONSTRUKTİV TƏLİM: mahiyyət, prinsip, vəzifələr və dərslərdən nümunələr» kitabı

kitab uz

 

   «KONSTRUKTİV TƏLİM: mahiyyət,  prinsip,  vəzifələr  və  dərslərdən  nümunələr»  kitabı  2008-ci  iləd  çap  edilən  zaman  bu  təlim    geniş  pedaqoji  ictimayətə  tanış  deyildir.  Bu  gün  artıq   konstruktiv  təlimin  əsasları  təhsilimizin  aparıcı prioritetlərindən biridir.   Yaddaşa  istiqamətlələnmiş  dərslərdən   təfəkkür  inkişaflı dərslərə   keçid  yollarını  hər  bir innovativ  müəllim   bu  kitabda  tapa  bilər.  Oxucuların çoxsaylı xahişi  ilə kitabın elektron versiyasını  szilərə təqdim edirik.

20 il öncə ənənəvi  təhsil  sisteminə bir alternativ kimi yaratdığım  “İdrak  məktəbi”  və           bu günə   qədər onun sıravi müəllimlərindən biri  olaraq  məqsədim şagirdlərdə  təkcə  bilik ,  bacarıq        və  vərdiş  yaratmaq  deyil, eyni zamanda hər  bir  şagird  təfəkkürünü düşüncə yoluna Read the rest of this entry »Baxış: 2322

YENİ TƏLİM TEXNOLOGİYALARI – Konstruktiv yanaşma ilə interaktiv dərs.

Svetlana Əliyeva

Xızı rayonu Giləzi kənd tam orta məktəin  ibtidai sinif müəllimisvet

a.svetlana@box.az

 

Müasir dərsi layihələşdirərkən calışıram  ki, yeni pedaqoji texnologiyalardan və İKT-dən istifadə edim. Bu inteqrativ yanaşmada  bir çox   və  eyni zamanda müxtəlif  sayda texnoloji proqramları təlim   texnologiyaları   ilə   sintez   edərək   yeni   kontekstdə istifadə etmək  bir   pedaqoq    kimi   müəllimdən yüksək bilik və bacarıq tələb edir. Bu bacarıqlara yiyələnmək üçün daima   öz    üzərində    işləməli ,  müxtəlif   treninqlərdən,  kurslardan keçərək öz biliklərimi  artırmalıyam.

XXI  əsrin  texnologiyalar  əsri  olması   təhsilimizə  bir  çox  yeniliklər gətirdi.  Azərbaycan Respublikasının  “Təhsil Sahəsindiə İslahatlar Proqramı “ çərçivəsində Təhsil Nazirliyi tərəfindən aparılan treninqlər və digər təşkilatların  bu sahədə apardıqları iş   biz   müəllimlərə yardımçı olmuşdur. Read the rest of this entry »Baxış: 3654

Konstruktiv təlim: mahiyyət, prinsip, vəzifələr və dərslərdən nümunələr

2012-11-15 13.17.00 İnnovativ texnologiyalara Azərbaycan təhsilində yol acıldığına görə «Konstruktiv təlim: mahiyyət, prinsip, vəzifələr və dərslərdən nümunələr» kitabını hissə- hissə çap eləməyi qərarına gəldik.

 February 25th, 2010 | Author:  | Edit

Yaradıcı müəllim Fatma xanım Bünyatovanın bu kitabına konstruktiv təlimlə bağlı fikirlərini əks etdirən məqalələr daxildir. Birinci fəsildə müəllif interaktiv texnologiyanı ənənəvi pedaqogikanın alternativi kimi dəyərləndirir, interaktiv texnologiyanın istiqamətlərini və yeni texnologiyalara verilən tələbləri şərh etmişdir. İkinci fəsildə konstruktiv təlimin fəlsəfəsi, mahiyyəti və məqsədi açıqlanmış, elmi əsasları və prinsipləri təhlil olunmuşdur. Bu təlimlə işləyən müəllimin və şagirdlərin rolu üçüncü fəsildə aydınlaşdırılır. Konstruktiv təlimin prinsipləri və belə təlimlə Read the rest of this entry »

Baxış: 1973

İdrak məktəbinin Konstruktiv təlim mərkəzinin “İnnovativ təhsil proqramı”nın təqdimi.

Picture1

“İnnovativ  təhsil  proqramı”nın  önəmli  bölmələrindən  biri    müəllimlərin   təlimini   yeni  təhsil  startegiyaları  ilə  aparılmasıdır.  Bu treninqlərdə  iştirak  edən  müəllimlər  öytətməyi   və anlam  yollarını  qurmağı   öyrənərək  öz    dərslərini   innovativ   yolla   qurmuş  olacaqlar .

Bütün  fənlər  üzrə  yeni   təlim   strategiyası   olan    «Konstruktiv   yanaşma   ilə  interaktiv  təlim»    treninqlərində  istifadə  olunan    müəllimin    iş  kitabının   çəkisi nəzəri   cəhətdən   30%,    praktik  ,  əməli  cəhətdən      70%     təşkil  edir.   Treninqin  keçirilməsində  məqsəd  müəllimləri  yeni  təlim  texnologiyalarına  yiyələndirmək,  müəllim – şagird  münasibətlərini yenidən qurma   yollarını  öytərmək   və  ən əsası  şagirdləri  öyrənməyi  öyrətmə  yollarına   yiyələndirməkdir.  Treninqdən  keçən  hər  bir  müəllim öz  dərslərini     İKT    və  pedaqoji  texnologiyalar ilə  bir  vəhdətdə  qura  biləcəklər.  Müəllimlər  dərslərində   şagirdlərin  yüksək  idrak  bacarıqlarından  olan  fərqləndirmək, qabaqcadan  görmək  ,  tətbiq  etmək  , öz  təcrübəsindən  istifadə Read the rest of this entry »Baxış: 1869

Kurikulumun inkişafında innovativ yanaşmalar

Təhsil Nazirliyinin qrifi ilə çap olunacaq  «Kurikulumun inkişafında innovativ yanaşmalar»  metodik məcmuəsinə  hər bir innovativ müəlim  öz dərsini  göndərə bilər.

Bu metodik vəsait kurikulumun təlim strategiyasının genişləndirilməsi istiqamətində hazırlanır.  Metodik vəsaitin məqsədi  geniş müəllim auditoriyasını dünya pedaqoji məkanında işlənən ,  tədris olunan yeni  təlim texnologiyaları ilə tanış etməkdir.  Bu vaxta qədər kurikulumun təlim strategiyası fəal təlim kimi qəbul edilib, bu metodik vəsaitdə isə müəllimlərin  proyekt, problem, konstruktiv Read the rest of this entry »Baxış: 2079

Google-Translate
Şagird qəbulu
Distant kurslar
Montessori-pre school qroupe

Fatal error: Uncaught exception 'wfWAFStorageFileException' with message 'Unable to save temporary file for atomic writing.' in /home/idrakmco/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:35 Stack trace: #0 /home/idrakmco/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(659): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents('/home/idrakmco/...', '<?php exit('Acc...') #1 [internal function]: wfWAFStorageFile->saveConfig('livewaf') #2 {main} thrown in /home/idrakmco/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php on line 35